Этибакыр Терексай
Image default
"Portre" projesi

Ali Turgay: Doğal kaynaklar değerlendirilmezse, o ülkenin gelişmesi zor olur

Türkiye’de 7 yaşındaki çocuk, yedi Türk ülkesini sayabilir. Çünkü ataları çocukluğundan beri Türk halklarının ortak tarihini anlatarak ezbere öğretmiş. Bununla ilgili Eti Bakır Tereksay fabrikasının açık dağ işleri başkanı Ali Turgay bilgi verdi. Ali Turgay Portre programının konuğudur.

-Öncelikle mesleki geçmişinizden bahseder misiniz?

– 1976 yılından itibaren Türkiye’deki Cengiz İnşaat’ta çalışıyorum. Başından  beri çalışanlardan biriyim. Mürit olarak başladım, eğitim aldım, şimdiyse öğretmeniz. Madencilik sektöründe çok fazla deneyim kazandık. O zamandan beri havaliman, liman, fabrikalar ve daha birçok projenin yapımında yer aldım. Şu anda Tereksay’da çalışarak tecrübelerimi paylaşıyorum.

– Eti Bakır şirketi çalışmak için neden Kırgızistan’ı seçti?

– Birinciden Kırgızistan’ın ekonomik durumu düşüktür. Uzun yıllar boyunca Sovyet Birliği’nin üyesi olduğunuzdan dolayı gelişememiş. Gaz, petrol gibi doğal kaynaklar çıkmaz. Bildiğim kadarıyla hayvancılık ve biraz turizm var. Burasını biz ülke ile birlikte çalıştırıyoruz. Rezervi kazıp, işletmek için ülkeniz şirket aramıştır. Eti Bakır altın işletme şirketi olarak seçilmiştir. Bizim çalışmamız için sizin ülkeniz izin verdi, sizin çalışma koşullarınızı beğendik, bizim rezervlerimizi siz çıkarın dedi. Bir ülkenin doğal kaynakları değerlendirilmezse, o ülkenin gelişmesi zor olur. Dünyanın hangi ülkesi olmasın gaz, petrol, bakır veya diğer mineraller olsun o ülkenin ekonomik kalkınması için işlenmeli ve kullanılmalıdır. Ülkeler de bunu kullanmalıdır, yoksa gökten para yağmaz.

– Türk halkı için Kırgızların ve diğer Türk halklarının önemi nedir?

– 1992 yıllarında Sovyet Birliği dağıldı. Türkiye 1970’lerden beri Türk halkının yanındadır. Türk devletleri arasından ilk olarak Azerbaycan’ı ziyaret eden biz olduk. Yaklaşık 4-5 yıl ilişki kurmakta zorlandık. Onlar bizi kabul etmiyordu. Sonra yavaş yavaş bizi anlamaya başladılar. Aynı ağacın farklı dalları olduğumuzu, bir devlet olduğumuzu anladılar.

Ben Kırgızistan’a 2016 yılında geldim, birçok zorlukla karşılaştık. Ne için? Konuşamadık, dil sorunu var. Türk deyince farklı bir millet  düşünüyorlar. Aynı soyun nesli olduğumuzu bilmiyorlar. Burası sizin ana yurdunuz mu? Benim de ana yurdum. Siz Kırgız, biz Türk’üz. Siz bu topraklar benim vatanım diyorsunuz, ben de bu topraklara vatanım diyorum. Demek, yabancı değilim. Kırgızistan benim bir parçam. Devlet bunun çok iyi farkında ama ne yazık ki vatandaşlar bilmiyor.

Türkiye’de 7 yaşındaki bir çocuğa sorarsanız, yedi Türk ülkesi sayabilir. Çünkü ataları onlara kendi akrabaları, ülkesi, toprağı ve ana yurdu olduğunu anlatarak ezbere öğretmiş. Burada 30, 40, 50 yaşındaki birine sorarsanız, sadece yüzde 5’i biliyor. Bunun Sovyet propagandasının etkisi olduğunu anlıyorum.

Mesela Manas destanı dünyaca ünlüdür. Manas Kırgızların atası, benim de atam diyebilirim. Manas bahadır 40 neferiyle halkını, yurdunu savunmuştur. Çinlilerle olan savaş sırasında şiddetli yağmurlar ve seller neferleri şehit etmiş. Biz yabancı halk değiliz. Öncelikle bunu halka anlatmamız gerek. Eti Bakır’ın buradaki amacı, sizin altını götürmek değil. Bunun yararını Kırgızistan da görecek. Eğer şirket burada çalışıyorsa ülkenin kontrolu altındadır. Halk da gözlem yapıyordur. Şirkette genel müdür, yardımcılar var, aynı zamanda devlet işletmelerinden rapor alanlar da var. Onlar aracılığıyla Kırgız devleti bilgi alıyor. Şirket, sosyal faaliyetlere daima yardım sağlamaktadır.

Daha önce deneyimlerinizle paylaştığınızı ifade ettiniz. Yerel işçilere hangi nitelikleri öğretiyorsunuz?

– Komünist dönemden sonra kapitalist bir çağda yaşıyoruz. Size bu disiplini öğretiyoruz. Yaklaşık 400 çalışanım var: sürücüler, operatörler, fabrika işçileri. Onlara her zaman bunları anlatıyoruz ve öğretiyoruz. Bu şirket, bir üniversite gibidir. Şimdi kapitalizmin zamanıdır, çalışırsan kazanırsın, çalışmazsan hiçbir şey elde edemezsin. Dolayısıyla ilk olarak işimizi iyi öğrenmeliyiz.

Ali Turgay buraya neden geldi? Niçin Türkiye’den sürücüler, mühendisler geldi? Burada uzmanların az olduğundandır. Birkaç yıl önce Türkiye’de de aynı bunun gibi sistemdi. Madencilik işinden anlamazdık. Kanadalılar geldi ve madenciliği onlardan öğrendik. Ama artık onları aştık. Nasıl? Çünkü biz öğrendik. Şimdi siz de aynı durumdasınız. Bizden bu işi öğrenmeniz gerekiyor. Siz öğrendikten sonra benim burada olmam gerekmeyecek. Kendi işinize kendiniz devam etmelisiniz. O zaman Kırgız devleti gelişebilecek ve diğer Türk devletleriyle parlak bir gelecek sürdürebilecektir.

– İlginç röportajınız için teşekkür ederiz.

Ali Turgay: Doğal kaynaklar değerlendirilmezse, o ülkenin gelişmesi zor olurAli Turgay: Doğal kaynaklar değerlendirilmezse, o ülkenin gelişmesi zor olurAli Turgay: Doğal kaynaklar değerlendirilmezse, o ülkenin gelişmesi zor olur

Похожие новости

Canıl Bekmırzaeva: Eti Bakır Tereksay işletmesinde çalışanlar için elverişli koşullar yaratılmıştır

etibakir

Engin Hacıislamoğlu: Kırgızcayı bir yılda öğrendim

etibakir

Abdiumar Çotbayev: Endüstriyel ‘yaralanmaları’ önlemek mümkün

etibakir
%d blogcu bunu beğendi: